Xung lực mới từ chuyến thăm cấp Nhà nước Chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung diễn ra vào thời điểm quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và Hàn Quốc đang ở giai đoạn rực rỡ nhất. Không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, sự kiện này còn đi kèm với một phái đoàn “khủng” gồm 200 doanh nghiệp hàng đầu, khẳng định vị thế của Việt Nam là đối tác kinh tế trọng yếu nhất của Hàn Quốc tại khu vực ASEAN. Đây không chỉ là sự tiếp nối, mà là một cuộc “nâng cấp” toàn diện về chất trong hợp tác đầu tư và thương mại.
1. Trụ cột thương mại: Hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD
Thương mại song phương luôn là “ngọn hải đăng” trong quan hệ hai nước. Tính đến năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt những con số ấn tượng và hiện đang băng băng tiến tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030.
- Cơ cấu dịch chuyển: Việt Nam không còn chỉ là nơi nhập khẩu linh kiện để lắp ráp. Xuất khẩu từ Việt Nam sang Hàn Quốc đã tăng trưởng mạnh mẽ (đạt gần 29 tỷ USD vào năm 2025, tăng 12,7%). Các mặt hàng nông sản, dệt may và đặc biệt là linh kiện điện tử “Made in Vietnam” đang thâm nhập sâu vào chuỗi giá trị của Hàn Quốc.
- Hiệp định tự do thương mại (VKFTA): Việc tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ VKFTA và RCEP đang biến Việt Nam thành một “cánh cửa” quan trọng để hàng hóa Hàn Quốc tỏa đi khắp Đông Nam Á và ngược lại.
2. FDI Hàn Quốc: Từ “Gia công” sang “Công nghệ lõi”
Với tổng vốn đầu tư lũy kế vượt ngưỡng 92 tỷ USD, Hàn Quốc vững vàng ở ngôi vương nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam. Tuy nhiên, điểm khác biệt của năm 2026 chính là dòng vốn đang chuyển dịch mạnh mẽ:
- Bán dẫn và AI – Mặt trận mới: Trong chuyến thăm này, các thỏa thuận về đào tạo và chuyển giao công nghệ bán dẫn là ưu tiên hàng đầu. Việt Nam đang nỗ lực đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, và các tập đoàn như Samsung, SK, LG đang đóng vai trò là những “người thầy” lẫn “người mua” trực tiếp.
- Hạ tầng năng lượng xanh: Không dừng lại ở điện tử, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang rót vốn mạnh vào năng lượng tái tạo, điện khí LNG và các dự án đô thị thông minh tại Việt Nam để bắt kịp xu hướng Net Zero.
3. Lợi thế cấu trúc: Tại sao vẫn là Việt Nam?
Trong bối cảnh chi phí lao động toàn cầu tăng cao, Việt Nam vẫn giữ được sức hút kỳ lạ đối với các “chaebol” Hàn Quốc.
- Chênh lệch chi phí thực tế: Theo các báo cáo mới nhất đầu năm 2026, chi phí nhân công tại Việt Nam (ngay cả ở các vùng mới phát triển như miền Trung) vẫn thấp hơn khoảng 88-95% so với tại Hàn Quốc. Điều này tạo ra dư địa lợi nhuận khổng lồ cho các ngành sản xuất chế biến, chế tạo.
- Sự dịch chuyển về miền Trung: Khi các khu công nghiệp phía Bắc và phía Nam bắt đầu bão hòa, làn sóng đầu tư đang đổ dồn vào các tỉnh miền Trung như Quảng Trị, Đà Nẵng. Việc khởi công các sân bay mới và cảng biển nước sâu đang biến khu vực này thành “thỏi nam châm” mới.
4. Thách thức và Những “nút thắt” cần tháo gỡ
Dù bức tranh rất tươi sáng, nhưng để duy trì đà tăng trưởng, hai nước vẫn phải đối mặt với những bài toán khó:
- Nguồn nhân lực: Sự thiếu hụt kỹ sư trình độ cao (đặc biệt trong ngành chip và AI) là một “điểm nghẽn” lớn. Các chương trình hợp tác đào tạo như mô hình giữa Đại học FPT và Đại học Gachon cần được nhân rộng hơn nữa.
- Chuỗi cung ứng nội địa: Tỷ lệ nội địa hóa của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc vẫn còn khiêm tốn. Việc thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ là nhiệm vụ sống còn để Việt Nam không bị rơi vào cái bẫy “gia công giá rẻ”.
5. Tầm nhìn 2026 – 2030: Đối tác cùng thịnh vượng
Chuyến thăm lần này của Tổng thống Lee Jae Myung dự kiến sẽ khép lại bằng hàng loạt bản ghi nhớ (MoU) trị giá hàng tỷ USD, tập trung vào:
- Thiết lập chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu (như đất hiếm) để đảm bảo an ninh năng lượng cho cả hai.
- Hợp tác quốc phòng và an ninh mạng, bảo vệ nền kinh tế số đang bùng nổ.
- Giao lưu nhân dân: Với hơn 200.000 người Việt tại Hàn và tương đương số lượng người Hàn tại Việt Nam, đây là “chất xúc tác” văn hóa không thể thay thế cho các hoạt động kinh tế.
Kết luận: Việt Nam và Hàn Quốc không còn đơn thuần là người mua – người bán hay chủ đầu tư – người làm thuê. Chúng ta đang tiến tới một mối quan hệ “Cộng sinh chiến lược”. Việt Nam cần công nghệ và vốn của Hàn Quốc để thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa; ngược lại, Hàn Quốc cần thị trường, nhân lực và vị trí chiến lược của Việt Nam để duy trì sức cạnh tranh toàn cầu.
Chuyến thăm tháng 4/2026 này chính là tiếng còi khai cuộc cho một chương mới, nơi mà hai quốc gia sẽ cùng nhau định hình lại bản đồ kinh tế khu vực.